آزمايش تشخيص مولكولييا Molecular Diagnostics مجموعه اي از تكنيك هاي مورد استفاده براي تجزيه و تحليل نشانگرهاي بيولوژيكي در ژنوم و پروتئوم است، در اين روش كد ژنتيكي فرد و نحوه بيان سلول هاي آنها به عنوان پروتئين، با استفاده از زيست شناسي مولكولي براي آزمايش پزشكي امكان پذير مي باشد.

اين تكنيك جهت تشخيص و ارزيابي بيماري، تشخيص خطر، و انتخاب بهترين نوع درمان براي هر فرد بيمار به صورت كاملاً شخصي مي باشد.

سرعت، دقت و حساسيت فوق العاده بالاي آزمايش هاي تشخيص مولكولي باعث گرديد تا اين روش ها به سرعت جايگاه خود را در علوم آزمايشگاهي بيابند و در امر تشخيصي و درمان طيف گسترده اي از بيماريها مورد استفاده قرار گيرند.

تاريخچهآزمايش تشخيص مولكولي

اولين آزمايش تشخيص مولكوليدر سال ۱۹۸۰ به صورت يك آزمايش ژنتيكي براي تشخيص پيش از تولد بيماريتالاسمي توسط وايات واي كانو همكارانش صورت گرفت. در پي اين آزمايش، در دهه ۱۹۹۰ شناسايي ژنها و همچنين تكنيك هاي جديد توالي يابي DNA منجر به ظهور رشته جديدي از پزشكي آزمايشگاهي مولكوليشد.

امروزه تشخيص مولكولي بيماري ها كاربرد و اهميت تجاري بسياري پيدا كرده است و به همين دليل دستورالعمل 98/44/EC اتحاديه اروپا در سال ۱۹۹۸تأييد كرد كه ثبت اختراع پيرامون توالي يابي DNA مجاز مي باشد.

Molecular detection

كاربردها

از جمله موارد كاربرد اين روشآزمايششامل:

  • بررسيبيماري هاي عفونيناشي از عوامل ويروسي، باكتريايي، قارچي و انگلي مانند كلاميديا، ويروسآنفلوآنزا،سل و .
  • بررسي نقايص مرتبط با ژنوم انساني مانند آزمايش هاي قبل از تولد رايج با هدف تشخيص ناهنجاري هاي كروموزومي
  • تعيين خط درماني به روش مولكولي
  • پايش بيماري هاي مختلف در طول دوره درمان همچون اندازه گيري مقدار بار ويروس در طول درمان
  • بررسي پيش آگهي بيماري ها مانند پيش آگهي در بيماران ALL و يا مبتلايان به هپاتيت C
  • فارماكوژنتيك مانند بررسي جهش ها مرتبط با مقاومت هاي دارويي در بيماران CML و يا بيماران درگير با هپاتيت B مزمن
  • غربال گري و پيش بيني بروز بيماري ها در افراد مستعد نسبت به سرطان و تخمدان